De Nederlandse Vlag

De Nederlandse vlag kennen we natuurlijk allemaal. Een groot gedeelte van de groepen gebruikt deze zelfs elke week met het openen en sluiten van de opkomsten. Maar wat is eigenlijk de manier om écht om te gaan met deze vlag? Wat zijn de officiële regels voor het hijsen en strijken als de vlag halfstok gaat, enzovoorts! Alles wat je wil weten over de omgang met de Nederlandse vlag vind je hier!

Eerst wat korte punten qua regelgeving / etiquette:

- De koninkrijksvlag symboliseert de eenheid en onafhankelijkheid van het koninkrijk der Nederlanden. Als zij in Nederland wordt gehesen dient de Nederlandse vlag altijd een ereplaats in te nemen.

- Op Scouting verblijfplaatsen, waar de Nederlandse vlag is gehesen, mag tevens de Scouting vlag worden gehesen. Deze vlag wordt direct na de Nederlandse vlag gehesen en direct voor de Nederlandse vlag weer neergehaald als tegelijkertijd hijsen en neerhalen niet mogelijk is. De afmetingen dienen gelijk of kleiner te zijn dan de Nederlandse vlag.

- De vlag bestaat uit vlaggendoek van drie even hoge banen in de kleuren helder vermiljoen, wit en kobalt blauw. Langs de hoogtezijden is de vlag voorzien van een stevige, witte band (de broeking) waardoor een korte vlaggenlijn loopt. Deze vlaggenlijn is aan de bovenzijde voorzien van een lus of musketon en wordt bevestigd (aangeslagen) aan de lange vlaggenlijn.

- Het bevestigen van de vlag gebeurt met een dubbele schootsteek.

- Op de Nederlandse vlag mogen verder geen versieringen of andere toevoegingen worden aangebracht. Alleen na uitdrukkelijke toestemming van H.M. de Koningin kan daarvan afgeweken worden.

- Tenzij verlicht mag er geen Nederlandse of buitenlandse vlag tussen zonsondergang en zonsopgang wapperen of gehesen worden.

- Het kan voorkomen dat een vlag na verloop van tijd versleten, of vuil geworden is. Dan moet de vlag op een onopvallende manier worden vernietigd of worden gewassen en gerepareerd. Een vlag die slijtage vertoont, gescheurd of in ernstige mate verkleurd is, dient te worden vervangen.

- Het gebruik van de NL-vlag als versiering (anders dan drapering) is een ernstig gebrek aan eerbied en is daarom niet toegestaan.

- Aan, onderdeels- en verenigingsvlaggen wordt in tegenstelling tot de nationale vlag geen eerbetoon (saluut) toegekend. Bij gebruik in een plechtigheid (bijv. opening) wordt dan slechts in de houding gestaan.

Gebruik van de Nederlandse vlag

We kennen de volgende manieren van vlaggen:

En aan de gaffel van een getuigde mast.

Afmetingen vlag, stok en mast

De afmetingen van de vlag verhouden zich als 2:3 waarbij '2' als broekingsmaat gehanteerd wordt en '3' het uitwaaiende deel is. Als een vlag wordt uitgestoken met de stok in horizontale richting: de hoogte en lengte te kiezen van tenminste 3:5.

De lengte van de vlaggenstok is zodanig uitgevoerd dat de vlag, ook als zij halfstok hangt, de grond niet kan raken en het verkeer niet hindert. De vlaggenstok is wit van kleur en heeft een oranjekleurige knop (kloot). Indien de vlag is bevestigd aan een horizontaal geplaatste vlaggenstok, mag de afstand van de gestrekt hangende vlag tot de begane grond niet minder dan vier meter bedragen.

Voor vrijstaande masten gelden de volgende maten als juiste maat:
Lengte stok:
2 meter - vlag 100 x 150 cm
3-4 meter - vlag 120 x 180 cm
5-6 meter - vlag 150 x 225 cm
7 meter - vlag 200 x 300 cm
8 meter - vlag 225 x 350 cm
9-12 meter - vlag 300 x 450 cm

Halfstok hijsen & strijken

Bij het halfstok hijsen wordt de vlag eerst tot de top gehesen waarna deze langzaam wordt neergehaald totdat de onderzijde van de broeking op de helft van masthoogte is gekomen. Vervolgens wordt de vlaggenlijn vastgemaakt. Bij schuine gevelstokken van 2 of 3 meter de bovenzijde van de vlag 25 cm resp. 50 cm onder de knop. Bij het neerhalen van de vlag wordt deze eerst langzaam naar de top gehesen en daarna op dezelfde manier omlaag gebracht.

Opvouwen van de vlag

Het opvouwen van de Nederlandse vlag moet in principe als volgt gebeuren:
Twee vlaggendragers pakken de vlag vast in de lengterichting met één hand op de scheiding van rood en wit, en met de andere hand aan het einde van het blauw. Nu wordt de vlag overlangs dichtgevouwen, zodanig dat wit opgesloten wordt tussen rood en blauw. Met rood boven wordt de vlag vervolgens tweemaal dubbelgeslagen, zodanig dat het blauw boven komt te liggen (lus en touw aan de broekingzijde bovenop).

Op deze manier kan vuil het minste kwaad, immers ligt blauw buiten op. En op welke kleur zie je het minste vuil? Juist, blauw!

Gebruik van meerdere vlaggen

De Nederlandse vlag heeft altijd een ereplaats. Bij twee vlaggen moet de Nederlandse vlag altijd links geplaatst worden vanuit het publiek gezien. In een groep vlaggen wordt de Nederlandse vlag in het midden en op het hoogste punt van de groep geplaatst.

Volgorde vlaggen in nationaal verband: Nederlandse vlag, provincie, gewest, gemeente, wijk, organisatie, bedrijf.

Volgorde van de provincie vlaggen:

Volgorde vlaggen in internationaal verband
Nederlandse vlag, overige nationaliteitsvlaggen in de Frans- of Engels talige alfabetische volgorde, maar altijd op gelijke hoogte. Wanneer de Nederlandse vlag naast een of meer vlaggen van andere naties komt te hangen, wordt de Nederlandse vlag het eerst gehesen, óf de vlaggen worden allemaal tegelijkertijd gehesen. Bij het neerhalen van de vlaggen gebeurt dit gelijktijdig en anders wordt de Nederlandse vlag als laatste neergehaald. Aan vlaggen van andere naties wordt hetzelfde respect betoond als aan de Nederlandse vlag.

Wanneer de vlag wordt ontplooid bij een bijeenkomst waar een podium is voor de spreker, is de plaats van de vlag rechts van de spreker (voor de toeschouwer links) indien de vlag op het podium staat. Dit geldt voor zowel binnen als buiten. Is de vlag tegen de achterwand geplaatst, dan moet de vlag achter de katheder worden gehangen op een zodanige wijze, dat de onderkant van de vlag boven de spreker uitkomt.

Vlaggen met of zonder oranje wimpel

De oranje wimpel is van oranjekleurig doek, even lang of iets langer als de diagonaal van de gehesen of uitgestoken vlag, variërend in de breedte van 15 tot 30 centimeter, uitlopend in een zwaluwstaart. De bovenzijde van de wimpel is voorzien van een oranje broeking waardoor een horizontale, iets uitstekende stok wordt gestoken. Aan de uiteinden wordt een koord gestoken, zodanig dat bij het aanhechten van de wimpel aan de bovenkant van de vlag, de stok horizontaal hangt.

Vlaggen met oranje wimpel

De oranje wimpel wordt samen met de Nederlandse vlag uitgestoken omschreven op verjaardagen van leden van het Koninklijk Huis en op Koninginnedag.
Koninginnedag 30 april (29 april)
Verjaardagen van:
Koningin Beatrix - 31 januari (1 feb.)
Prins Willem Alexander - 27 april (28 april)
Prinses Maxima - 17 mei (18 mei)
Andere verjaardagen van leden van de Koninklijke Familie.
Feestelijkheden m.b.t. leden van de Koninklijke Familie: bijv. huwelijk, jubileum, bezoek.
(Indien een datum op een zondag of op een algemeen erkende christelijke feestdag valt, mag je ook op de tussen haakjes vermelde datum vlaggen).

Vlaggen zonder oranje wimpel

Nationale Bevrijdingsdag - 5 mei
Formeel einde 2e Wereldoorlog - 15 augustus (16 aug.)
Opening Staten Generaal -3e dinsdag in sept. in Den Haag
Koninkrijksdag - 15 december (16 dec.)
In het algemeen als uiting van vreugde van de gebruiker: bijv. Jubileum, behalen diploma en op verzoek van de gemeentelijke overheid.

 

Halfstok vlaggen, altijd zonder oranje wimpel

Dodenherdenking - 4 mei 18.00 u tot zonsondergang
Bij het overlijden van een lid van de Koninklijke Familie.
In het algemeen als teken van rouw van de gebruiker.
De wimpel en alle overige verenigingsvlaggen worden daarbij niet gehesen.